سامانه های پکس

پکس (PACS) سامانه آرشیو و تبادل تاصویر پزشکی (Picture Archiving and Communication in Medicine) می باشد.

در سامانه های پکس، انواع تصاویر مختلف پزشکی، شامل تصاویر سی تی اسکن، ام آر آی، انواع مختلف رادیولوژی، سونوگرافی و … امکان ذخیره سازی و بازیابی مجدد را دارند.

تنوع دستگاه های تصویربرداری

آنچه وجه مشترک تمامی سامانه های پکس و تصاویر پزشکی محسوب می شود و موجب گردیده مستقل از نوع شرکت تولید کننده دستگاه تصویربرداری و یا شرکت ارائه دهده خدمات نرم افزاری پکس، تمامی آنها بتوانند زبان مشترک داشته باشند، استانداردی به نام دایکام (DICOM) می باشد.

انواع محتلف از تصاویر پزشکی

استاندارد دایکام نحوه تشکیل، ذخیره سازی و جابه جایی تصاویر پزشکی را مشخص نموده و زبان مشترک بین تمامی نرم افزارها و سخت افزارهای بخش تصویربرداری می باشد. لازم به ذکر است این استاندارد لزوما تمرکز روی تصاویر پزشکی ندارد و می تواند از سیگنال های پزشکی نیز پشتیبانی نماید. برای مثال امکان ثبت و ذخیره سازی سیگنال ECG  (Electro Cardio Graph) نیز در این سامانه وجود دارد. در مقاله دیگری به جزئیات این استاندارد بیشتر می پردازیم.

پیشتر بیان شد نرم افزار های پکس، امکان بازیابی تصاویر را در زمان پس از انجام آن، امکان پذیر می نمایند. این زمان می تواند دقیقا پس از تصویربرداری باشد که پزشک رادیولوژیست متخصص آن را ارزیابی کرده و مشاهدات خود را گزارش می نماید و یا توسط جراح یا پزشک معالج در روزهای آتی مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین این سوابق کاربرد مهمی در مقایسه تصویربرداری جدید و قدیم دارد و روند درمان مورد در بیمار مورد ارزیابی قرار می گیرد.

ساختار پکس با توجه به نوع فعالیت آن بسیار ساده و در عین حال بسیار پیچیده می باشد. میزان سرعت ثبت و ذخیره تصاویر، مدیریت تعداد کاربران همزمان، رسیدگی به درخواست های متنوع از سمت کاربران و در نهایت حفظ امنیت و سلامت داده ها موارد مهم در سرور های پکس می باشند.

عموما نرم افزارهای پکس با کلاینت های ایشان، یا به زبان دیگر نرم افزار کاربر ایشان شناخته می شوند. نکته حائز اهمیت در اینجا تفکی سرور پکس از کلاینت آن می باشد. بسیار نرم افزارهای پکس با سرورهای مجهز، امن و پرتوانی وجود دارند که متاسفانه به دلیل عدم مقبولیت یا امکانات کلاینت های خود، نتوانسته اند مقبول باشند و بلعکس، بسیاری نرم افزارهای پکس با کلاینت های ظاهر فریب وجود دارند که نتوانسته اند پشتیبانی مناسبی از ذخیره و انتقال اطلاعات داشته باشند. در نهایت در هر دو موارد کاربر نهایی که شامل پزشکان رادیولوژیست، کارشناسان تصویربرداری، کارشناسان فناوری اطلاعات و پزشکان متخصص و جراح معالج و … رضایت کافی و لازم را از سامانه پکس نخواهند داشت.

در شکل فوق نمونه ای از بخش ها و اجزاء مهم پکس را معرفی کرده ایم. همانطور که مشاهده می شود، تنها قسمتی از سامانه پکس، کلاینت های تخصصی جهت مشاهده و گزارش پزشکان رادیولوژیست می باشد و قسمت های مهم دیگری نیز وجود دارند که در انتخاب و پیاده سازی این سامانه اهمیت دارند.

همانطور که اشاره شد، کاربران سامانه های پکس، قشر گسترده ای از تخصص ها در زمینه های مختلف پزشکی و فناوری اطلاعات و یا حتی مدیریت می باشد. از این رو توجه به همه معیارها و جوانب کاربردی پکس، در انتخاب یک سامانه پکس مناسب، اهمیت بسزایی دارد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *